De rol
van de archivaris

The right
to be forgotten

Oplossingen
by design

Het atelier
als werkvorm

Atelier Documenteren van de Samenleving (DS) en Atelier Actieve Openbaarheid richtten zich niet alleen op hun eigen onderzoeksvragen, maar ook op wat de ateliers met elkaar verbindt.

In beide ateliers werd de rol van de archivaris verkend in samenhang met de behoeften in de samenleving. In het Atelier DS stond de vraag centraal of een zichzelf documenterende samenleving nog een rol ziet voor een archivaris. En zo ja, is die rol volgend, participerend, faciliterend of sturend? En wat betekent iedere rol in de praktijk?

Actieve openbaarheid dwingt een archivaris meer dan ooit tot optreden in een vroeg stadium van archiefvorming. Archivarissen krijgen daarbij te maken met organisatorische, juridische en informatietechnische vraagstukken. Hoe verhouden zij zich tot alle daarbij betrokken disciplines?

Nieuwe Europese privacyregelgeving eist expliciete toestemming voor online publicatie van persoonsgegevens op het internet. Wat zijn de consequenties van de regelgeving voor het collectieve geheugen van de samenleving en het documenteren daarvan? In het Atelier AO speelt in verband met de WABO de behoefte van het bedrijfsleven om bepaalde informatie, die nodig is voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning, niet openbaar te maken. Uit concurrentieoverwegingen zijn bedrijven geen groot voorstander van openbaarheid van bepaalde bedrijfsprocessen.

Hoe geven archivarissen vorm aan hun rol? Kan dat het beste by design, dus aan de hand van een ideaal model of ontwerp? Kiezen archivarissen voor ‘beheer op afstand’? Hoe passen zij een trendanalyse toe? Hoe richten ze binnen overheidsorganisaties tot het moment van actieve openbaarheid de informatievoorziening in? Hoe houden ze daarbij rekening met metadata, ICT, functionele eisen aan applicaties en hardware, processen en menselijk gedrag?

Een cruciale vraag is of het atelier als werkvorm tegemoet komt aan behoeften in zowel het onderwijs als het werkveld. De onderwijsvernieuwing die het Platform voor archiefonderwijs en -onderzoek beoogt, legt het accent op:

1. onderzoekend leren in een innovatieve, dynamische en onvoorspelbare context;

2. samenwerking tussen beginners en gevorderden, en tussen verschillende niveaus en disciplines;

3. versterking van theorie en praktijk.