Atelier Actieve openbaarheid van WABO-dossiers
 S
eptember 2014, nr. 2

In september is het atelier Actieve Openbaarheid van WABO-dossiers gestart. Op initiatief van het Platform archiefonderwijs en –onderzoek (samenwerkingsverband Hogeschool van Amsterdam, Reinwardt Academie en Universiteit van Amsterdam) werken studenten, docenten en onderzoekers van archiefopleidingen samen met professionals van het Stadsarchief Rotterdam, het Noord-Hollands Archief, de Milieudienst Rijnmond en het Waterschap Brabantse Delta.

Het onderzoek van het atelierteam richt zich op actieve openbaarheid. Welke behoeften aan actieve openbaarheid hebben burgers, ambtenaren en bestuurders? Wat zijn de kaders, belemmeringen en oplossingen op juridisch, organisatorisch en archivistisch vlak? Het werkterrein is de uitvoeringspraktijk van de Wet Algemene Omgevingsbepalingen (WABO).

Maandelijks houden we een Open Atelier waarin we onderzoeksvragen, kennis en ervaring delen. Een ieder is hier van harte welkom om mee te denken en input te geven aan het onderzoek.

Meer weten over dit atelier: Erika Hokke (projectleider atelier Actieve Openbaarheid): erika@stroomin.nl

Open Atelier | Wat is actieve openbaarheid? 

Dinsdag 30 september 2014, Rotterdam (locatie volgt)
13.00 uur – 17.00 uur, inloop vanaf 12.30 uur

De onderzoekers van het atelier Actieve Openbaarheid komen weer bij elkaar de voortgang van het onderzoek te bespreken. Iedereen is van harte welkom om aan te sluiten! Het Open Atelier bestaat uit twee gedeelten: een inhoudelijke verdieping (13:00-15:00)  en een bespreking van de voortgang van het onderzoek (15:00-17:00).

Het eerste deel van de middag is gericht op een verkenning van het begrip ‘actieve openbaarheid’.  Wat verstaat het kabinet eronder en hoe wordt het (in de praktijk) ingevuld? Is actieve openbaarheid haalbaar, welke scenario’s zijn mogelijk? Waar wordt het al goed benaderd of is het gelukt? Twee sprekers praten ons bij over de achtergrond en actuele ontwikkelingen. Imke Arts-Vrijling (senior beleidsmedewerker bij de directie Burgerschap en Informatiebeleid van BZK) spreekt over de historie en stand van zaken van de kabinetsvisie Open Overheid, specifiek op actieve openbaarheid. Marieke Schenk (projectleider Expertisepunt Open Overheid) gaat in op de vraag hoe overheidsorganisaties dit principe van actieve openbaarheid in de praktijk proberen te brengen en welke vragen daarbij spelen.

Het tweede deel van dit Open Atelier wordt besteed aan het lopende onderzoek: wat is er tot nu toe onderzocht, wat wordt het vervolg, wat zijn de dwarsverbanden met de andere onderzoeken en wat betekenen de deelresultaten voor de centrale vraag van het atelier Actieve Openbaarheid? Wil je deelnemen aan het Open Atelier? Meld je dan aan door een e-mail te sturen naar Erika Hokke viaerika@stroomin.nl

Terugblik Open Atelier 2 september

Op 2 september startte het atelier Actieve Openbaarheid van WABO-dossiers op de werkvloer van DCMR milieudienst Rijnmond. In een aangename interactieve setting behandelden twee sprekers de vraag “Hoe zit het proces van vergunningverlening in elkaar en welke openbaarheidsvraagstukken spelen er”. Theodoor Fernhout (DCMR, coördinator bij bureau staf, beleid en regie) vertelde over de ingewikkelde organisatorische context van de verlening van de omgevingsvergunning (in het kader van de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsvergunning). Daarna ging Ron van Haperen (jurist bij het waterschap Brabantse Delta) in op de vergunningverlening door het waterschap Brabantse Delta en de openbaarheidsvraagstukken waar het waterschap mee te maken krijgt. Ron ging specifiek in op actieve openbaarheid bij rampen, aan de  hand van de ramp met Chemie-Pack in Moerdijk (januari 2011).

Beide presentaties waren de opmaat voor verschillende discussies. Zo vroeg het atelierteam zich af of het vaker voorkomt, dat de overheid eerst  informatie bewerkt en dan pas online publiceert, omdat ‘de burger het anders misschien niet begrijpt’. Deze vraag leggen we voor aan het panel in het Open Atelier van 28 oktober.

Lees meer over de presentaties op de www.archiefateliers.nl/nieuws.

Nieuw: Expertisepunt Open Overheid 

Het Expertisepunt Open Overheid richt zich op iedereen die in de praktijk handen en voeten geeft aan de Open Overheid. Het Expertisepunt Open Overheid ontwikkelt handreikingen, initieert pilots en organiseert kennis- en ervaringsdelen.

Projectleider Marieke Schenk en coördinator Mikis de Winter gingen in mei 2014 van start. Gevraagd hoe zij hun rol zien zeggen zij “Wij zien het expertisepunt als breder dan onszelf, als een punt dat zich verbindt met andere punten. Bijvoorbeeld: de experts die zich verenigen in de leerkring van gemeenten die samen antwoorden vinden op vele vragen rond Open Overheid. En zo zijn er meer leerkringen in de maak, bijvoorbeeld rond provincies, toezichtinstanties en uitvoeringsorganisaties.” Marieke en Mikis bloggen om de 2 à 3 weken over hun ervaringen opwww.expertisepuntopenoverheid.wordpress.com en gaan op twitter het gesprek aan. Hun doel is om voor het eind van het jaar een website neer te zetten met een toolbox en een inspiratiepagina “Daarom Open Overheid!”.

Het Expertisepunt is gevestigd bij ICTU en opgericht in opdracht van de directie Burgerschap en Informatiebeleid van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Marieke Schenk zal tijdens het Open Atelier op 30 september aanschuiven en toelichten welke praktijkvragen en –dilemma’s zij ziet bij het implementeren van het Open Overheid beleidskader.

Hoorzitting Initiatiefwet Open Overheid

Op 3 september jl. vroeg de commissie Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer diverse deskundigen naar hun mening over het wetsvoorstel Open Overheid, ook bekend als de WOO.

De genodigden zijn deskundig op het gebied van openbaarheid van overheidsinformatie en/of vertegenwoordigers van organisaties die door die openbaarheid worden geraakt. In vier groepen konden zij hun zegje doen: journalisten, overheids- en semi-overheidsorganisaties, wetenschappers en het bedrijfsleven. In algemene zin werd tijdens de hoorzitting duidelijk dat het wetvoorstel met gemengde gevoelens wordt ontvangen. Iedereen is voorstander van transparantie en openbaarheid van bestuur, maar men kijkt verschillend aan tegen de mate waarin de wetgever daar regels aan moet stellen. En in hoeverre regelgeving überhaupt bijdraagt aan het gewenste doel: een cultuur van openheid.

Tineke Rouschop schreef een uitgebreid verslag, dat is te lezen op www.archiefateliers.nl/nieuws

Student aan het woord: Natasja

Natasja van Heusen over haar onderzoek (student aan de opleiding Media, Informatie en Communicatie, Hogeschool van Amsterdam)

“Bij de minor Archieven had ik veel gehoord over de ateliers. Mijn docent Hans Waalwijk heeft mij het projectplan Actieve Openbaarheid meegegeven. Het riep bij mij vragen op zoals ‘Kan dit wel?’ , ‘Hoe willen ze dat gaan doen dan?’ en ‘Hoe openbaar is openbaar?’ Ik zit vol vragen over openbaarheid waar ik een antwoord op wil hebben. Ik besloot me aan te melden bij het atelier. Uiteraard kan ik niet alle vragen beantwoorden maar vanaf het begin trekt het privacy aspect mij het meeste aan. Ik ging aan de slag en schreef mijn scriptievoorstel. Ik richt me op het volgende vraagstuk: Op welke wijze is actieve openbaarheid van WABO-dossiers mogelijk, waarbij rekening wordt gehouden met WBP/Europese privacy regelgeving? (dus wat zijn de grenzen van privacy).

In een tijd waarin mensen via het web, bewust of onbewust, de grenzen van hun privacy steeds verder oprekken is dit een interessant vraagstuk. Hoever kan en mag je als overheid gaan, als het gaat om gegevens publiceren. Wat is een transparante overheid? En wat is Actieve Openbaarheid nu eigenlijk? Wat publiceert de overheid, en wanneer? Als het om het verlenen van vergunningen gaat, is het hele traject van aanvragen tot uiteindelijke beslissing in te zien?

Als de overheid informeert over beleid, geeft zij dan ook inzage in alle stappen die daaraan vooraf gaan? Laat de overheid zien wie er wat heeft besloten en waarom? Toont zij de bezwaren van belanghebbenden? Of de adviezen van derden?

Waar liggen de grenzen als je kijkt naar wet- en regelgeving? Dit zijn voor mij de kaders waarbinnen ik werk. Ik heb nu veel vragen en er zullen er vast nog wel meer naar boven komen in de toekomst….

Het werken binnen het Atelier zie ik als een kans om bij te leren. De bijeenkomsten stimuleren mij om verder aan de slag te gaan. Het atelierteam is op zichzelf al een bron van informatie, waar ik met mijn vragen terecht kan. Je gaat met elkaar in discussie, daar leer ik van. Ook verwacht ik een stuk wijzer te worden van de experts die we uitnodigen bij de Open Ateliers. Ik heb er zin in en ik hoop dat ik een waardevolle bijdrage kan leveren met mijn scriptie.