Het atelier Actieve Openbaarheid van WABO-dossiers werd uitgevoerd in de periode september 2015 – februari 2015. In het atelier werd samengewerkt door het Platform Archiefonderwijs en –onderzoek, het Stadsarchief Rotterdam, de Milieudienst Rijnmond, het Noord-Hollands Archief en het Waterschap Brabantse Delta. Het inhoudelijk kader voor het atelier Actieve Openbaarheid werd gevormd door de kabinetsvisie Open Overheid en de initiatiefwet Open Overheid (WOO) van Groenlinks en D66. Het algemene thema actieve openbaarheid werd binnen het atelier gekoppeld aan de uitvoeringspraktijk van de Wet Algemene Omgevingsbepalingen (WABO).

Onderzoek en resultaten

De centrale vraag binnen dit atelier was “Wat houdt het bestuurlijk begrip actieve openbaarheid precies in als het gaat om WABO-dossiers, en is deze actieve openbaarheid en toegankelijkheid te realiseren?” Deze centrale vraag viel uiteen in drie thema’s. Lees het volledige onderzoeksplan van het atelier Actieve Openbaarheid.
De resultaten die het atelier Actieve Openbaarheid hebben opgeleverd, vindt u op de drie thema-pagina’s:
  • Thema Behoefte aan actieve openbaarheid versus varianten voor actieve openbaarheid
    Dit thema onderzocht de behoefte aan actieve openbaarheid bij burgers, bedrijven, ambtenaren, bestuurders en journalisten. “Hoe actief wordt overheidsinformatie openbaar gemaakt en sluit dit aan bij de vraag van burgers?” Lees meer
  • Thema Actieve openbaarheid by design
    Dit thema onderzocht de vraag of actieve openbaarheid by design in te regelen is, zoals de nota Open Overheid voorstelt. Dit thema keek naar de inrichting van informatievoorziening ‘binnen’ de overheidsorganisatie. Lees meer 
  • Thema Juridische aspecten van actieve openbaarheid
    Dit thema onderzocht de mogelijkheden en belemmeringen die wet- en regelgeving stellen aan actieve openbaarheid. Lees meer
Een team van onderzoekers, bestaande uit studenten, docenten en professionals werkzaam bij de genoemde praktijkinstellingen, werkte de thema’s uit. Er werd een veelheid aan onderzoeksmethodieken gehanteerd: deskresearch, interviews, enquêtes, case studies, een debat, een masterclass en lezingen door experts.

Symposium Actieve Openbaarheid

Op 29 januari 2015 presenteerde het atelier de eerste onderzoeksresultaten tijdens het symposium Actieve Openbaarheid: Een Open Aanpak. De onderzoekers gaven zeven minipresentaties en gingen met de deelnemers in discussie over de resultaten. Het verslag van deze “Vernissage” en de keynotes van Marens Engelhard, Bas Eenhoorn en Albert Meijer leest u hier.

Conclusies

De belangrijkste conclusies van het atelier Actieve Openbaarheid zijn: 
  1. Actieve Openbaarheid is balanceren tussen verschillende belangen
    De eerst conclusie is dat een Open Overheid verschillende belangen afweegt. In het atelier hebben we er drie onderscheiden, het is balanceren tussen:
    – Openbaarheid en privacy
    – Openbaarheid en de rechten van de maker op documenten
    – Openbaarheid en vertrouwelijkheid
  2. Behoefte aan een Informatiebron en/of een noodrem
    Een tweede conclusie van het atelier is, dat de informatiebehoefte bij burgers enorm varieert. Soms is er behoefte aan alle beschikbare informatie. In andere gevallen is het voor burgers al voldoende om te weten dat informatie, indien nodig, ingezien kan worden.
  3. Recordsmanagement maakt Actieve Openbaarheid mogelijk
    De derde conclusie van het atelier is dat goed recordsmanagement essentieel is voor het inrichten van actieve openbaarheid en de Open Overheid. Het informatiebeheer moet op orde zijn, anders is de informatie niet vindbaar, laat staan openbaar en toegankelijk. Het ‘by design’ inrichten van actieve openbaarheid en privacy, openbaarheid en vertrouwelijkheid, maar ook openbaarheid en beperkingen in het kader van auteursrecht gaat over het inregelen van het informatiesystemen.

Publicatie

Op 8 juni 2015 presenteert het atelier Actieve Openbaarheid zijn eindrapport tijdens de KVAN-dagen 2015. De publicatie komt daarna online beschikbaar via deze website.

Atelierteam

Het atelierteam bestond uit studenten en docenten van de Hogeschool van Amsterdam, de Reinwardt Academie en de Universiteit van Amsterdam en professionals werkzaam bij het Stadsarchief Rotterdam, het Noord-Hollands Archief, DCMR Milieudienst Rijnmond en het Waterschap Brabantse Delta.
Voor meer informatie: Erika Hokke (atelierbaas) via erika@stroomin.nl of Marieke de Haan (communicatieadviseur) via info@archiefateliers.nl